آزمونهای ژنتیکی ارسالشونده که میلیونها نفر برای ردیابی پیشینهٔ خود از آن استفاده میکنند، میتوانند به مردم در داشتن زندگی سالمتر نیز کمک کنند. این دقیقاً پیام Bystro AI است؛ استارتاپی بوستونی که با بهکارگیری هوش مصنوعی، به افراد کمک میکند تا از DNA خود درسهای کلیدی زندگی را بیاموزند.
Bystro که در سال ۲۰۲۱ تأسیس شد، ثبتنام کاربران برای چتبات هوش مصنوعی جدید خود را آغاز کرده است. کاربران میتوانند نتایج آزمون ژنتیکی خود را به آن وارد کنند و سپس سؤالاتی دربارهٔ بهینهسازی رژیم غذایی، بهترین نوع تمرینات یا احتمال ابتلا به بیماریهای جدی مانند بیماری کلیه یا آلزایمر بپرسند.
«من فکر میکنم در آدمها تمایل پنهانی برای کنترل سلامت خود وجود دارد»، الکس کوتلار، بنیانگذار شرکت، گفت. «و تا جایی که میتوانم، میخواهم به آنها توانمندی اینکار را اعطا کنم.»
ویدئوی ویژه
Bystro از سامانهای هوش مصنوعی استفاده میکند که بر پایهٔ حجم عظیمی از پژوهشهای مربوط به ژنتیک انسان و سلامت آموزشدیده است. این سامانه در نسخهٔ تجاری عرضه میشود تا به پزشکان و دانشمندان کمک کند دادههای ژنتیکی مهم را بهسرعت استخراج کرده و هم برای پژوهش و هم برای درمان بیماران بهکار ببرند. شرکت انتظار دارد برای نسخهٔ حرفهای، ماهانه بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ دلار هزینه دریافت کند و همچنین قصد دارد مجوزهایی برای کاربران دانشگاهی و شرکتی ارائه دهد.
اما Bystro همچنین قصد دارد نسخهای مصرفکنندهمحور بهقیمت ۱۰ دلار در ماه ارائه دهد که برای افرادی است که اطلاعات ژنومیک خود را از سرویسهای تحلیل ژنومهای انسانی که برای پیگیری تاریخچهٔ خانوادگی افراد ارائه میشود، مانند Ancestry یا 23andMe، خریداری کردهاند.
برخی پژوهشگران متخصص در ژنتیک و بیماریها، تردید خود را نسبت به اینکه چنین خدمتی به مصرفکنندگان سود میرساند، ابراز کردند. آنها استدلال میکنند که ژنتیک نقش نسبتاً کمی در اکثر وضعیتهای پزشکی ایفا میکند، در حالی که محیط و سبک زندگی اهمیت بیشتری دارند. لیندسی فارر، استادیورژیک در دانشگاه بوستون، گفت: «پروفایلهای ژنتیکی اکثر افراد خطر ابتلا به بیماریهای شایع دوران بزرگسالی و سالمندی را تنها تا کسری که معمولاً بهمرّ کمتر از ۵۰ درصد است، افزایش میدهند. نه ۱۰۰ درصد.»
یک نگرانی دیگر میتواند حریم شخصی باشد. کوتلار میداند که DNA یک فرد از جملهٔ خصوصیترین اطلاعات است. او میگوید Bystro سامانهٔ هوش مصنوعی خود را بر پایهٔ پژوهشهای علمی آموزش میدهد، نه بر روی اطلاعات ژنتیکی کاربران. «ما نیازی نداریم که از دادههای افراد یاد بگیریم»، او افزود. «مجموعهٔ دادهها تا زمانی که کاربر بخواهد از آن استفاده کند، باقی میماند، اما ما کاری با آن انجام نمیدهیم.»
کوتلار بر این باور است که افرادی که نگران سلامت خود هستند، حق دسترسی به تمام اطلاعاتی که میتوانند بهدست آورند را دارند.
او در مارس ۱۹۸۶ در اوکراین بهدنیا آمد، زمانی که این کشور هنوز جزو اتحاد جماهیر شوروی بود؛ یک ماه پس از آن انفجار راکتور هستهای در چرنوبیل رخ داد. کوتلار و خانوادهاش از منطقهٔ رادیواکتیو فرار کردند، هرچند دولت مقیاس فاجعه را مخفی نگه داشت. «ما فقط به این دلیل میدانستیم که باید فرار کنیم که کودکان افراد ثروتمند شوروی در حال فرار بودند»، او گفت.
پس از سالها آزارهای ضد یهودی، کوتلار و مادرش در سال ۱۹۹۱ به آمریکا مهاجرت کردند؛ او در آن زمان پنج ساله بود. در همین دوران، خانواده با مشکلات سلامتی متعددی مواجه شدند — شامل لوسمی، سرطان ریه و مری و کمکاری تیروئید. خود کوتلار نیز برای ترمیم کارتیلهای شکنندهٔ شانههایش به چندین عمل جراحی نیاز داشت.
کوتلار برنامهٔ مهندسی زیستپزشکی را در دانشگاه بوستون آغاز کرد، اما بعداً به رشتهٔ مدیریت بازرگانıی تغییر مسیر داد؛ با این حال علاقهاش به پزشکی هرگز کمرنگ نشد. «من بهمدت ۱۲ ساعت در روز PubMed (پایگاه دادهٔ آنلاین پزشکی) مطالعه میکردم تا بفهمم چه مشکلی در من وجود دارد و چگونه میتوانم خانوادهام را در برابر آن محافظت کنم.»
در دانشگاه ایموری آتلانتا، کوتلار دکترای ژنتیک را دریافت کرد و تمرکز خود را بر توسعه ابزارهایی گذاشت که به افراد کمک میکند تا اطلاعات مفید را از حجم عظیم دادههای ژنتیکی استخراج کنند. ظهور سیستمهایی نظیر ChatGPT گزینهٔ قدرتمند جدیدی فراهم کرد — هوش مصنوعیای که میتواند گفتار عادی انسان را درک کرده و به زبانی پاسخ دهد که افراد غیرمتخصص بهراحتی درک کنند.
اموری در تأمین هدیهٔ یک میلیون دلاری از یک خیرکار ناشناس برای راهاندازی Bystro کمک کرد. نام این شرکت ربطی به رستورانهای صمیمی ندارد؛ این واژهٔ روسی به معنای «سریع» است.
کاربران Bystro میتوانند بپرسند آیا ویژگیهای ژنتیکی خاصی دارند که ممکن است در آینده منجر به مشکلات سلامتی شوند. برای مثال، بسیاری از افراد با سابقهٔ افریقایی ژنی دارند که در برابر بیماریهای انگلی محافظت میکند، اما بهطرز قابلتوجهی احتمال ابتلا به بیماری کلیوی را افزایش میدهد.
یا کاربری میتواند بپرسد آیا یک مشکل پزشکی موجود ممکن است ریشهٔ ژنتیکی داشته باشد. بهعنوان مثال، فردی که بهطور مکرر دچار سوءهاضمه است، میتواند دریابد که بهصورت ژنتیکی مستعد عدم تحمل لاکتوز است.
اما ساموئل اسکاپینو، مدیر هوش مصنوعی و علوم زندگی در مؤسسهٔ AI تجربی در دانشگاه نورثایسترن، گفت عوامل محیطی برای اکثر افراد بهمرّ بیش از ژنتیک اهمیت دارند. «حتی اگر سیگنالی از کد ژنتیک استخراج شود، احتمالاً توسط انتخابهای سبک زندگی شما یا مکانی که بهدنیا آمدهاید، کمرنگ میشود»، اسکاپینو اظهار کرد. «همهٔ این عوامل متنوع تأثیر بسیار بزرگتری خواهند داشت.»
با این حال، نظرسنجیای توسط مرکز پزشکی دانشگاه تگزاس سوتوِسترن نشان میدهد که ۴۰ درصد از ساکنان ایالات متحده از نوعی آزمایش ژنتیکی استفاده کردهاند. کوتلار بر این باور است که بسیاری از آنها خوشحالانه برای یک چتبات DNA ثبتنام خواهند کرد.
«با Bystro، هر کسی که ژنوم و سؤال دارد میتواند گفتوگویی با زیستشناسی خود آغاز کند»، او گفت.
دیدگاهتان را بنویسید